خانواده و ارث

چه کسی ارث می برد | طبقات ارث

توسط ۱۴۰۰-۰۱-۳۰
ارث و طبقات ارث

یکی از دغدغه های رایج در خانواده موضوعات مربوط به ارث و میراث است. طبقات ارث و اینکه ارثیه چه کسی تعلق می گیرد یا نمی گیرد و سهم هرکس چه قدر است از پرتکرارترین سوالات حقوقی است که معمولا منشا دعواها ودلخوری های فامیلی است. در این مقاله نکات مربوط به طبقات ارث را بیان می کنیم

طبقات ارث

در مقاله نکات مهم درباره ارث و وصیت  نوشتیم که طبق ماده 868 قانون مدنی استقرار مالکیت وارثان متضمن سه مرحله است

تحریر ترکه

تصفیه ترکه

تقسیم ترکه و تعیین سهم وراث.

در این مقاله مقدار سهم وراث و چکونگی تقسیم ارث را بررسی می کنیم.

اصولا رابطه ارث بری به دو دلیل ایجام می شود یکی به دلیل نسبی و دلیل سببی.

منظور از سبب ازدواج است و همان طور که می دانید زوج و زوجه در ازدواج دایم از یکدیگر ارث می برند.

دلیل نسبی برای ارث همان رابطه خویشاوندی است. خویشاوندی طولی و مستقیم مثل پدر و مادر متوفی فرزندان او و نوه هایش.

خویشاوندی عرضی مثل خواهر و برادر و خواهرزاده و براردزاده ها و خاله و عمه و دایی و عمو و بچه هایشان.

  • همه این اقوام در سه طبقه جای میگیرند:

طبقه اول: پدر ومادر متوفی و فرزندان او و یا نوه هایش

طبقه دوم : پدربزرگ و مادربزرگ متوفی برادران و خواهرانش و یا فرزندان آنها

طبقه سوم: عمه ها خاله ها دایی و عموهای متوفی و یا بچه های آنها

  • نکته اینجاست که همسرمتوفی با همه طبقات ارث میبرد.

در بین طبقات بالا اگر از طبقه اول فردی زنده باشد دیگر به طبقه بعدی ارث نمی رسد. مثلا اگر فرد فوت شده بچه داشته باشد دیگر خواهرو برادرش از میراث او ارث نمی برند. پس وارثین طبقه بعد وقتی ارث می برند که از وارثین طبقه قبل کسی موجود نباشد. این مساله داخل هر طبقه ای نیز حساب می شود . یعنی اگر در طبقه اول وراث از فرزندان متوفی کسی وجود داشته باشد به نوه ها ارث نمی رسد. ویا اگر از افراد طبقه دوم خواهرو برادر متوفی زنده باشند خواهرزاده ها و برادرزاده ها مشمول ارث نمی شوند.

طبقات ارث

شرط وراثت

طبق نص صریح ماده 875 قانون مدنی شرط وراثت زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر جنینی باشد در صورتی ارث می برد که نطفه او در زمان فوت منعقدبوده و زنده متولد شود . نطفه ای منعقد شده محسوب می شود که ظرف ده ماه از تاریخ فوت به دنیا بیاید.

خوب است بدانید که فرزندخواندگی اگر چه همه تکالیف حضانت ونفقه را بر دوش پدرخوانده و مادرخوانده می گذارد ولی از موجبات ارث نیست و اگر شما تمایل به داشتن فرزند خوانده دارید و از طرفی هم نگران آینده اش هستیداز راههای دیگری مثل وصیت و صلح و غیره می توانید آینده او را تضمین کنید.در این باره حتما با یک وکیل یا مشاوره حقوقی تماس بگیرید.  مشکلات مربوط به ارث بری در مورد جنین اهدایی در زوجهای نابارور هم مطرح میشود که البته آن هم راههای برای تغییر شرایط دارد. با حامی حامی خودتان باشید.

سهم الارث

سهم الارث

توضیح همه مباحث ارث معمولا گیج کننده است به خصوص وقتی که وراث متعدد و از طبقات و درجات مختلف باشند. ما در اینجا فقط موارد مهم را بیان می کنیم. در هرحال نگران نباشید هنگام انحصار وراثت سهم هریک از وراث توسط دادگاه مشخص و اعلام میشود. که امروزه در هر شهرستان برعهده شعبات مشخصی از شورای حل اختلاف است.

به طور کلی پدر و مادر متوفی هر کدام یک ششم از ترکه را به ارث میبرند. فرزندان پسر دو سهم و دختران یک سهم را دریافت می کنند. مثلا اگر متوفی یک پسر و یک دختر داشته باشد و وارث دیگری هم نداشته باشد دوسوم اموال را پسر متوفی دریافت می کند و یک سوم را به دخترش می دهند.

شوهر متوفی اگر فرزندی از مرحوم باقی مانده باشد یک چهارم و اگر فرزندی نداشته یک دوم اموال را به ارث میبرد.

زن متوفی نیز اگر فرزندی از مرحوم وجود نداشته باشد یک چهارم و اگر وی دارای فرزند بوده یک هشتم از اموال را به ارث میبرد.

دقت کنید که در اینجا ملاک وجود فرزند شخص متوفی است و فرزند مشترک مهم نیست. یعنی اگر فرد فوت شده از همسر قبلی خود بچه داشته باشد همسر فعلی اش سهم کمتری از ارثیه او خواهد داشت.

 نکات تکمیلی درباره ارث

قبلا در مقاله نقد حقوقی فیلم بنفشه آفریقایی به مسایل پیرامون مستمری و بازنشستگی مفصل پرداختیم. در اینجا برای تکمیل مباحث مربوط به ارث یاد اوری می کنیم که حقوق صنفی، وظیفه، بازنشستگی و مستمری جز ترکه محسوب نمی شود و طلبکاران متوفی و موصی له حقی ندارند و این حقوق به صورت مساوی بین بازماندگان تقسیم می شود و به قواعد ارث کاری ندارد.

وجه بیمه عمر نیز به ذی نفع تعلق دارد و مشمول قواعد ارث نمی شود والبته  مطابق نظریه مشورتی سال 93بابت بدهی متوفی نیز قابل توقیف نیست و مالیات بر ارث نیز به آن تعلق نمی گیرد.

سوالات متداول

1

اگر پدر و مادر متوفی و فرندان او همگی زنده باشند تقسیم ارث به چه صورتی است؟

همگی از طبقه اول و درجه اول محصوب می شوند و به نسبتی که بالا گفته شده میانشان تقسیم میشود
2

اگر فردی بمیرد و کودکش هنوز به دنیا نیامده باشد تکلیف ارث چه میشود؟

تا زمان به دنیا آمدن بچه صبر می کنند اگر زنده متولد شود ارث میبرد.
3

مستمری بازنشستگی هم بین وراث تقسیم می شود؟

این موضوع قانون جداگانه دارد و تابع قوانین ارث نیست

ارتباط با گروه حقوقی حامی آموزه

دیدگاه خود را ثبت کنید

گروه حقوقی حامی

آدرس دفتر تهران :

خیابان ولیعصر، خیابان زرتشت غربی، کوچه یزدان، پلاک2، واحد2

شماره تماس : +989033346228

شماره واتس‌اپ و تلگرام: 092143075

آدرس دفتر قم :

بلوار 55 عمار یاسر ، کوی 39 ، پلاک 5

شماره تماس : +989033346228